Vì sao xã hội hiện đại không thể thiếu Khoa học vật liệu?
Hãy thử tưởng tượng thế này.
Nếu vật liệu không thay đổi, điện thoại sẽ vẫn dày cộp như mười năm trước.
Pin sẽ nhanh chai, nhanh nóng.
Nhà cao tầng sẽ nặng hơn, tốn nhiều tài nguyên hơn.
Thiết bị y tế sẽ khó chính xác và kém an toàn hơn.
Sự phát triển của xã hội không chỉ đến từ ý tưởng hay công nghệ thông minh, mà đến từ vật liệu đủ tốt để biến ý tưởng đó thành hiện thực. Và đó chính là công việc của những người làm Khoa học vật liệu.
Ngành này không đứng trên sân khấu, nhưng luôn đứng ở phía sau mọi bước tiến công nghệ.
Người học Khoa học vật liệu thực sự làm gì?
Nhiều học sinh THPT khi nghe đến Khoa học vật liệu thường nghĩ:
“Chắc suốt ngày nghiên cứu mấy thứ khó hiểu trong phòng thí nghiệm.”
Đúng, nhưng chưa đủ.
Người học ngành này làm những việc rất cụ thể:
-
Tạo ra vật liệu mới để dùng trong xây dựng, điện tử, y tế.
-
Kiểm tra xem vật liệu có đủ bền, đủ an toàn khi đưa vào sử dụng không.
-
Phân tích vì sao một vật liệu bị hỏng, nứt, gãy sau thời gian sử dụng.
-
Cải tiến quy trình sản xuất để giảm chi phí, tăng hiệu quả.
-
Phối hợp với kỹ sư, bác sĩ, nhà thiết kế để vật liệu phù hợp với từng mục đích.
Nói đơn giản, đây là ngành làm cho mọi thứ tốt hơn từ bên trong, chứ không chỉ đẹp ở bên ngoài.
Khoa học vật liệu gắn với đời sống như thế nào?
Nếu tách Khoa học vật liệu ra khỏi đời sống, bạn sẽ thấy rất nhiều thứ quen thuộc… biến mất.
-
Không có vật liệu bán dẫn tốt, sẽ không có chip và máy tính.
-
Không có vật liệu pin tiên tiến, xe điện không thể phát triển.
-
Không có vật liệu sinh học, y học hiện đại sẽ bị chậm lại rất nhiều.
-
Không có vật liệu xây dựng mới, công trình xanh chỉ là lý thuyết.
Ngành này chạm tới:
-
Công nghệ và điện tử.
-
Xây dựng và hạ tầng.
-
Y tế và chăm sóc sức khỏe.
-
Năng lượng và môi trường.
-
Quốc phòng và hàng không.
Đây là lý do vì sao Khoa học vật liệu được xem là ngành liên ngành mạnh, càng học càng mở rộng cơ hội.
Học Khoa học vật liệu ra trường làm ở đâu?
Cơ hội việc làm của ngành này khá rộng và ổn định.
Sinh viên tốt nghiệp có thể làm:
-
Kỹ sư vật liệu tại nhà máy sản xuất công nghiệp, điện tử, cơ khí.
-
Nhân sự R&D tại các trung tâm nghiên cứu, công ty công nghệ.
-
Chuyên viên kiểm tra chất lượng vật liệu tại công trình, nhà máy.
-
Nghiên cứu viên tại viện khoa học, phòng thí nghiệm vật liệu.
-
Giảng viên, trợ giảng nếu theo hướng học thuật.
-
Tham gia startup công nghệ vật liệu, vật liệu mới.
Đây không phải ngành “ra trường là nổi tiếng”, nhưng là ngành có đất sống lâu dài, đặc biệt khi thế giới ngày càng cần vật liệu xanh và bền vững.
Một ngày làm việc của người học Khoa học vật liệu
Không phải ngày nào cũng giống nhau.
Có ngày bạn:
-
Làm việc trong phòng thí nghiệm, đo đạc và phân tích mẫu.
-
Thử nghiệm độ bền, độ chịu nhiệt, chịu lực của vật liệu.
-
Làm việc với máy móc, thiết bị phân tích hiện đại.
-
Ghi chép, xử lý số liệu, viết báo cáo kỹ thuật.
-
Thảo luận với nhóm để cải tiến sản phẩm.
Công việc đòi hỏi sự cẩn thận và kiên nhẫn, nhưng bù lại, bạn thấy rõ kết quả mình tạo ra được ứng dụng vào thực tế.
Áp lực của ngành này có đáng sợ không?
Không có ngành kỹ thuật nào là dễ.
Khoa học vật liệu đòi hỏi:
-
Kiến thức nền về Toán, Lý, Hóa.
-
Khả năng làm việc chính xác, tuân thủ quy trình.
-
Tinh thần học hỏi liên tục vì công nghệ thay đổi nhanh.
-
Ngoại ngữ nếu muốn đi sâu vào nghiên cứu hoặc làm việc quốc tế.
Tuy nhiên, đây không phải kiểu áp lực “chạy theo doanh số”. Áp lực của ngành đến từ trách nhiệm với chất lượng và an toàn, điều làm nên giá trị của người làm nghề.
Xu hướng tương lai của Khoa học vật liệu
Trong tương lai gần, ngành này sẽ tập trung mạnh vào:
-
Vật liệu thân thiện môi trường.
-
Vật liệu siêu nhẹ, siêu bền.
-
Vật liệu nano, vật liệu thông minh.
-
Chất bán dẫn cho AI và công nghệ cao.
-
Vật liệu y sinh, phục hồi và cấy ghép.
Nói cách khác, Khoa học vật liệu đang đi cùng các ngành “xương sống” của thế giới trong 20–30 năm tới.
Ai phù hợp với ngành Khoa học vật liệu?
Bạn không cần phải là người nói hay, trình bày giỏi.
Ngành này phù hợp nếu bạn:
-
Thích Toán – Lý – Hóa theo kiểu hiểu bản chất.
-
Không ngại làm việc kỹ, làm chậm nhưng chắc.
-
Có tư duy phân tích, logic.
-
Muốn tạo ra giá trị thực tế lâu dài.
Nếu bạn là người thích đứng phía sau, nhưng muốn đóng vai trò quan trọng, đây là ngành rất đáng cân nhắc.
Học Khoa học vật liệu ở đâu, thi khối nào?
Ngành thường xét tuyển:
-
A00 (Toán – Lý – Hóa)
-
A01 (Toán – Lý – Anh)
-
D07 (Toán – Hóa – Anh)
Một số trường đào tạo uy tín:
-
Đại học Bách khoa Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng
-
Đại học Khoa học Tự nhiên – ĐHQG
-
Đại học Việt – Đức
-
Đại học Cần Thơ, Đại học Công nghiệp
-
Viện Khoa học vật liệu – Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam
Lời kết cho học sinh THPT
Khoa học vật liệu không phải ngành để “theo phong trào”.
Nhưng nó là ngành để xây nền móng vững chắc cho tương lai.
Nếu bạn muốn học một ngành không ồn ào nhưng có giá trị thật, gắn chặt với sự phát triển lâu dài của xã hội, thì khoa học vật liệu rất đáng để bạn tìm hiểu.
Bình luận