Có một câu hỏi mà rất ít người từng hỏi nghiêm túc:
“Bạn có bao giờ tò mò vì sao thế giới này lại hoạt động như vậy không?”
Vì sao sóng điện thoại truyền đi trong không khí?
Vì sao pin có thể tích điện?
Vì sao máy chụp CT nhìn xuyên được cơ thể con người?
Vì sao vệ tinh không rơi xuống Trái Đất?
Nếu những câu hỏi kiểu này từng khiến bạn dừng lại suy nghĩ lâu hơn bình thường, rất có thể Vật lý học không hề xa lạ với bạn.
Nhưng cũng giống như Hóa hay Toán, Vật lý trong sách giáo khoa đã khiến nhiều người… sợ trước khi kịp hiểu nó thật sự là gì.
Vật lý học là ngành gì, nói cho dễ hiểu?
Nói một cách đời nhất:
Vật lý học là ngành đi tìm luật chơi của vũ trụ.
Từ những thứ cực nhỏ như electron, photon, cho tới những thứ cực lớn như hành tinh, lỗ đen, sóng hấp dẫn – tất cả đều tuân theo những quy luật vật lý nhất định. Người học Vật lý là người cố gắng hiểu những quy luật đó, rồi dùng chúng để giải quyết các vấn đề trong đời sống và công nghệ.
Nếu không có Vật lý:
-
Không có điện, không có internet.
-
Không có thiết bị y tế hiện đại.
-
Không có vệ tinh, GPS, radar.
-
Không có vật liệu mới, năng lượng mới.
Vật lý không “khoe mặt” ngoài đời sống hằng ngày, nhưng nó ở trong mọi thứ.
Vì sao Vật lý học được gọi là ngành nền tảng?
Rất nhiều ngành hot hiện nay thực chất đều đứng trên vai Vật lý:
-
Kỹ thuật, cơ khí, điện – điện tử.
-
Công nghệ nano, vật liệu mới.
-
Trí tuệ nhân tạo, xử lý dữ liệu.
-
Y học hiện đại, vật lý y khoa.
-
Năng lượng sạch, năng lượng hạt nhân.
Nói thẳng:
Nếu bạn học Vật lý vững, bạn có thể rẽ sang rất nhiều con đường khác. Vật lý cho bạn tư duy gốc, không chỉ một kỹ năng nhất thời.
Học Vật lý ra trường làm gì? Có “nghiên cứu suốt đời” không?
Đây là nỗi lo phổ biến nhất của học sinh THPT:
“Học Vật lý xong chắc chỉ làm nghiên cứu hoặc đi dạy?”
Không hẳn.
Sinh viên ngành Vật lý học có thể làm:
-
Nghiên cứu viên tại viện khoa học, trung tâm công nghệ cao.
-
Kỹ sư vật lý trong các công ty điện tử, năng lượng, vật liệu.
-
Chuyên viên kỹ thuật trong lĩnh vực y sinh, thiết bị y tế.
-
Nhân viên xử lý và phân tích dữ liệu khoa học.
-
Giáo viên, giảng viên Vật lý.
-
Làm việc trong các trung tâm kiểm định, đo lường, thí nghiệm.
Vật lý không phải ngành kiếm tiền nhanh. Nhưng nó là ngành mở rất nhiều cửa cho những ai đủ kiên nhẫn và học đến nơi đến chốn.
Một ngày làm việc của người học Vật lý diễn ra thế nào?
Không giống hình ảnh “thiên tài ngồi viết công thức cả ngày”.
Có ngày bạn:
-
Xây dựng mô hình toán để mô phỏng một hiện tượng.
-
Làm thí nghiệm trong phòng lab.
-
Phân tích số liệu từ cảm biến, thiết bị đo, vệ tinh.
-
Viết báo cáo khoa học hoặc đề xuất giải pháp kỹ thuật.
-
Tham gia giảng dạy, hướng dẫn thí nghiệm.
Công việc của người học Vật lý thường chậm nhưng sâu. Không phải lúc nào cũng thấy kết quả ngay, nhưng khi đã hiểu ra bản chất, giá trị của nó rất lớn.
Áp lực của ngành Vật lý có “khó nuốt” không?
Có. Và Stormy không nói giảm nói tránh.
Học Vật lý:
-
Kiến thức trừu tượng, nhiều Toán.
-
Đòi hỏi tư duy logic và kiên nhẫn.
-
Nhiều vị trí cần học cao học hoặc tiến sĩ.
-
Cần ngoại ngữ tốt để đọc tài liệu quốc tế.
Nhưng bù lại, người học Vật lý thường có năng lực tư duy rất mạnh, dễ thích nghi, dễ chuyển hướng sang các lĩnh vực công nghệ cao khi cần.
Vật lý học trong tương lai sẽ đi về đâu?
Vật lý đang bước vào giai đoạn ứng dụng rất mạnh:
-
Vật lý lượng tử và máy tính lượng tử.
-
Vật liệu mới cho pin, chip, thiết bị điện tử.
-
Năng lượng sạch, năng lượng hạt nhân.
-
Vật lý y khoa, chẩn đoán và điều trị chính xác.
-
Kết hợp với AI, khoa học dữ liệu, mô phỏng số.
Nói cách khác, Vật lý đang rời khỏi phòng thí nghiệm thuần túy để bước sâu hơn vào đời sống.
Ai thực sự phù hợp với ngành Vật lý học?
Bạn không cần là “thiên tài”.
Ngành này hợp nếu bạn:
-
Thích hiểu bản chất vấn đề, không học vẹt.
-
Chấp nhận học khó, học sâu.
-
Có tư duy logic và kiên nhẫn.
-
Không ngại làm việc với con số và mô hình.
Nếu bạn là người thích hỏi “vì sao” hơn là “làm thế nào cho nhanh”, Vật lý rất đáng để cân nhắc.
Học Vật lý ở đâu, thi khối nào?
Ngành Vật lý thường xét tuyển:
-
A00 (Toán – Lý – Hóa)
-
A01 (Toán – Lý – Anh)
-
B00 (Toán – Hóa – Sinh)
Một số trường đào tạo uy tín:
-
ĐH Khoa học Tự nhiên – ĐHQG Hà Nội & TP.HCM
-
ĐH Bách khoa (Vật lý kỹ thuật)
-
ĐH Sư phạm các khu vực
-
Học viện Kỹ thuật Quân sự
-
ĐH Phenikaa, ĐH Quốc tế – ĐHQG TP.HCM
Lời kết cho học sinh THPT
Vật lý học không dành cho người thích đường tắt.
Nhưng nó là ngành dành cho người muốn hiểu tận gốc thế giới mình đang sống.
Nếu bạn đủ tò mò, đủ kiên nhẫn và không ngại học sâu, Vật lý có thể đưa bạn rất xa, theo cách bền vững nhất.
Bình luận